Bảo dưỡng máy nén khí không chỉ đơn giản là “tháo cái cũ – lắp cái mới”. Nếu làm sai quy trình, bạn có thể đối mặt với các rủi ro: máy kêu rào rào do bị Air dầu (Air lock), nhiệt độ cao do dầu cũ còn sót lại quá nhiều, hoặc thậm chí cháy nổ do mất tiếp mát tĩnh điện. Dưới đây là quy trình 10 bước chuẩn mực “nhà nghề” giúp bạn bảo dưỡng máy nén khí trục vít một cách an toàn và hiệu quả nhất.
Giai đoạn 1: Chuẩn bị an toàn và dụng cụ
Chuẩn bị dụng cụ cần thiết:
Cờ lê, mỏ lết, bộ lục giác, tuốc nơ vít.
Kìm xích (hoặc kìm đai chuyên dụng) để mở cốc lọc.
Khay hứng dầu thải (dung tích lớn hơn lượng dầu trong máy), giẻ lau sạch.
Vật tư mới chính hãng/OEM: Lọc dầu, Lọc gió, Lọc tách, Dầu máy nén khí (Đủ số lượng lít theo model máy).
Bước 1: Xả áp suất và ngắt điện hoàn toàn
Bấm nút STOP và đợi máy dừng hẳn.
Ngắt cầu dao điện nguồn (để đảm bảo an toàn tuyệt đối).
⚠️ Cảnh báo quan trọng: Quan sát đồng hồ áp suất trên bình dầu. Bắt buộc kim đồng hồ phải chỉ về 0 Bar. Nếu còn áp suất mà bạn vội vàng mở nút đổ dầu, dầu nóng áp lực cao sẽ bắn ra gây tai nạn nghiêm trọng.
Giai đoạn 2: Xả sạch dầu cũ và kỹ thuật chạy nhấp
Đây là bước quyết định độ sạch của mẻ dầu mới.
Bước 2.1: Xả bình chứa dầu lần 1:
Khi máy còn ấm, mở van xả đáy bình dầu để dầu chảy ra hết vào khay hứng.
Mở van xả đáy két làm mát (nếu có) và tháo các đường ống hồi dầu thấp để xả sạch.
Bước 2.2: Kỹ thuật “Chạy nhấp” (Ép dầu trong đầu nén & Giàn tản nhiệt):
Sau khi dầu ở bình đã chảy hết, khoá van xả lại.
Bấm nút START cho máy chạy khoảng 10 – 20 GIÂY rồi bấm STOP ngay.
Mục đích: Việc này tạo áp lực khí nhẹ để đẩy lượng dầu còn mắc kẹt trong đầu nén và giàn tản nhiệt (két dầu) hồi ngược trở về bình dầu.
⚠️ Cảnh báo: Tuyệt đối không chạy quá 30 giây khi bình đang cạn dầu để tránh cháy đầu nén.
Bước 2.3: Xả bình chứa dầu lần 2:
Mở lại van xả đáy bình dầu. Bạn sẽ thấy có thêm một lượng dầu đặc/cặn bẩn tiếp tục chảy ra. Đây chính là phần “tinh túy” bẩn nhất cần loại bỏ.
Bonus: Quy trình Súc rửa (Flushing) – Dành cho máy quá bẩn
Ngoài ra, nếu bạn muốn chạy máy 5-10 phút như dự định để làm sạch kỹ hơn (đặc biệt khi chuyển đổi loại dầu hoặc máy bị keo dầu), bạn cần làm như sau:
Sau khi xả dầu cũ, đổ khoảng 50% lượng dầu mới (hoặc dầu súc rửa chuyên dụng) vào.
Cho máy chạy không tải 5 – 10 phút để dầu mới tuần hoàn, cuốn trôi cặn bẩn.
Sau đó xả bỏ toàn bộ lượng dầu này đi và thay dầu mới tinh vào. (Cách này sạch nhất nhưng tốn kém chi phí hơn).
Giai đoạn 3: Thay thế 3 bộ lọc (Lọc khí, lọc dầu, lọc tách dầu)
Bước 3: Thay lọc dầu (Oil Filter)
Dùng kìm xích tháo lọc cũ. Vệ sinh sạch mặt bích.
Mẹo nhỏ: Bôi một lớp dầu mỏng lên gioăng cao su của lọc mới trước khi lắp. Giúp gioăng kín khít và dễ tháo cho lần sau.
Vặn chặt bằng tay, sau đó dùng kìm siết nhẹ thêm khoảng 1/4 vòng.
Bước 4: Thay lọc tách dầu (Separator)
Loại lọc vặn (Spin-on): Thay tương tự lọc dầu.
Loại lọc cây (Lắp trong bình): Tháo nắp bình dầu (cẩn thận nặng). Cạo sạch gioăng cũ trên mặt bích.
⚠️ Cảnh báo tĩnh điện: Kiểm tra kỹ trên viền lọc tách mới phải có các “kim bấm” (ghim sắt tiếp mát). Ghim này giúp truyền tĩnh điện từ lọc sang vỏ bình. Nếu mất ghim này, nguy cơ cháy nổ máy là rất cao.
Bước 5: Thay lọc khí (Air Filter)
Tháo lọc gió cũ.
Dùng khăn sạch lau bụi bên trong bầu chứa lọc. Tuyệt đối cẩn thận không để ốc vít hay vật thể lạ rơi vào đường ống hút.
Giai đoạn 4: Đổ dầu mới và lưu ý quan trọng
Đây là thay đổi quan trọng giúp bạn kiểm soát mức dầu chuẩn xác nhất. Thay vì đổ dầu mới đầy ngay một lúc, hãy chia làm 2 giai đoạn:
Bước 6: Đổ dầu test, mồi dầu đầu nén và xả E kết hợp (xen kẽ bước 7)
1 – Đổ dầu Lần 1 (Đổ mồi): Đổ dầu vào bình dầu sao cho mức dầu vừa chớm qua vạch đỏ (mức thấp) một chút.
- Lý do: Để chừa khoảng trống cho dầu giãn nở nhiệt và phòng trường hợp còn dầu cũ tồn đọng.
2 – Thực hiện BƯỚC 7 (Mồi dầu đầu nén) ngay sau đó (bắt buộc).
3 – Chạy luân chuyển (5-10 phút):
- Đóng nắp, bật máy chạy khoảng 5-10 phút.
- Giai đoạn này giúp dầu mới bơm đi lấp đầy lọc dầu mới, két giải nhiệt và các đường ống.
- Theo dõi: Chú ý tiếng máy và nhiệt độ. Nếu êm ái thì chuyển sang bước tiếp theo.
4 – Đổ dầu Lần 2 (Đổ chuẩn):
- Bấm STOP, chờ xả hết áp suất (về 0 Bar).
- Lúc này mức dầu trong kính thăm sẽ tụt xuống sâu (do dầu đã đi vào hệ thống).
- Tiến hành đổ thêm dầu cho đến khi đạt sát vạch xanh (mức trên) hoặc giữa kính thăm. Đây mới là mức dầu chuẩn xác cuối cùng.
Bước 7: Mồi dầu cho đầu nén và Xả E (Priming)
Đây là bước quyết định để tránh hiện tượng máy kêu Rào rào khi mới khởi động do thiếu dầu bôi trơn (Air dầu).
- Tháo cụm van cổ hút (Intake Valve) hoặc mở nắp/bu lông chờ trên thân đầu nén.
- Đổ trực tiếp khoảng 0.5 – 1 lít dầu mới vào buồng trục vít.
- Dùng tay (hoặc mỏ lết kìm) xoay trục động cơ theo chiều mũi tên vài vòng để dầu tráng đều lên các khe hở trục vít.
- Lắp lại van cổ hút.
Bước 8: Reset thời gian bảo dưỡng
- Đóng điện. Truy cập màn hình điều khiển.
- Vào mục Maintenance để Reset các bộ đếm giờ (Lọc dầu, lọc gió, lọc tách, dầu) về 0
Nếu máy nén khí trục vít của bạn đang dùng bảng điều khiển MAM, hãy tham khảo bài viết Hướng dẫn reset giờ hoạt động sau khi thay phụ tùng.
Giai đoạn 5: Khởi động chạy thử và nghiệm thu quy trình
Bước 9: Chạy thử có tải
- Bấm START. Lắng nghe tiếng máy. Nếu có tiếng rít lạ, dừng ngay lập tức để kiểm tra bước mồi dầu.
- Quan sát đồng hồ áp suất và nhiệt độ. Nhiệt độ chạy ổn định thường từ 75°C – 90°C.
- Mức dầu trên kính thăm sẽ tụt xuống khi máy chạy có tải (điều này là bình thường).
Bước 10: Kiểm tra rò rỉ lần cuối
- Khi máy đang có áp suất, dùng đèn pin kiểm tra kỹ các chân lọc dầu, nắp bình dầu, các điểm tháo lắp xem có bị rò rỉ dầu không. Siết lại nếu cần.
- Ghi chép nhật ký bảo dưỡng. Hoàn tất công việc.
BẢNG CHECKLIST BẢO DƯỠNG 10 BƯỚC
Khí Nén 24h xin gửi tặng Quý khách hàng bảng checklist quy trình 10 bước dành cho Kỹ thuật viên khi thực hiện quá trình Bảo dưỡng máy nén khí trục vít. Có thể sử dụng nó để nghiệm thu hoặc theo dõi quá trình thực hiện 1 cách chuẩn xác nhất!
| STT | GIAI ĐOẠN | HẠNG MỤC CÔNG VIỆC | TRẠNG THÁI | GHI CHÚ QUAN TRỌNG |
| 1 | An Toàn | Xả hết áp suất trong bình về 0 Bar & Ngắt cầu dao điện? | ☐ OK | ⚠️ Nguy hiểm cao |
| 2 | Xả Dầu | Xả đáy bình dầu + Xả đáy két làm mát (Lần 1)? | ☐ OK | |
| 3 | Xả Dầu | Thực hiện kỹ thuật “Chạy nhấp” (10-20s) để ép dầu tồn dư? | ☐ OK | |
| 4 | Xả Dầu | Xả đáy tinh lần 2 để loại bỏ hết cặn dầu bẩn? | ☐ OK | |
| 5 | Thay Lọc | Thay Lọc Dầu & Lọc Tách? (Đã bôi trơn ron, kiểm tra ghim tiếp mát) | ☐ OK | ⚠️ Kiểm tra tĩnh điện |
| 6 | Thay Lọc | Thay Lọc Gió? (Đã vệ sinh sạch sẽ bầu hút) | ☐ OK | Tránh vật lạ rơi vào |
| 7 | Đổ Dầu (L1) | Đổ dầu mới lần 1 (mức vừa qua vạch đỏ)? | ☐ OK | Không đổ đầy ngay |
| 8 | Mồi Dầu | Đổ 0.5L dầu trực tiếp vào cổ hút & quay tay trục vít? | ☐ OK | ⚠️ Chống bó đầu nén |
| 9 | Chạy Thử | Chạy máy 5-10 phút để dầu tuần hoàn? | ☐ OK | Theo dõi tiếng ồn |
| 10 | Đổ Dầu (L2) | Xả áp, châm bù dầu lần 2 đến sát vạch xanh (Mức chuẩn)? | ☐ OK | Mức dầu chính xác |
| 11 | Hoàn Tất | Reset đồng hồ bảo dưỡng trên màn hình về 0? | ☐ OK | |
| 12 | Hoàn Tất | Kiểm tra rò rỉ lần cuối khi máy có tải & Ghi nhật ký? | ☐ OK |
Nếu sau khi thay dầu mới mà nhiệt độ máy vẫn cao (trên 95°C), nguyên nhân có thể nằm ở Két giải nhiệt bị tắc bẩn bên trong mà việc xả dầu thông thường không làm sạch được.
